Het was groot nieuws eind december: minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin trok de stekker uit i-Police. Na bijna vijf jaar leverde het project geen enkel tastbaar resultaat op voor de mensen op het terrein.
Het doel klonk veelbelovend: tachtig versnipperde databanken en applicaties samenbrengen in één uniform platform.
De ambitie was er: “een model maken voor andere Europese politiekrachten”, zei de CEO van Sopra Steria bij de start.De werkelijkheid werd een project dat vastliep in zijn eigen complexiteit, zonder dat de medewerkers er beter van werden.
Déjà vu: we zagen dit al eerder
Dit verhaal doet ons denken aan wat we eerder schreven over de digitalisering bij FOD Justitie. Daar stelden we vast dat 28 digitale projecten werden opgestart zonder overkoepelende visie en strategie. Met als gevolg: projecten die alle richtingen uitgingen.
Twee grote overheidsprojecten. Dezelfde patronen. Dezelfde valkuilen.
(Even terzijde: we wijzen hier niet met de vinger. Digitale transformatie in complexe organisaties is bijzonder uitdagend. Iedereen maakt fouten onderweg. Daar leer je uit. Wat deze casussen wél aantonen: het ontwerpen van een digitale transformatie en het succesvol realiseren ervan zijn twee heel verschillende dingen.)
Wat liep er concreet mis? En wat kan je daaruit leren?
Uit het Data News artikel en eerdere rapporten komen specifieke knelpunten naar voren.
We koppelen ze aan concrete aanbevelingen.
Knelpunt 1:
Informatiebeheer, informatieprocessen en ICT niet op elkaar afgestemd
Deloitte concludeerde al in 2023 dat de drie pijlers van digitalisering bij de politie los van elkaar stonden.
Het gevolg? Technologie die niet aansluit bij hoe mensen werken.
Systemen die worden gebouwd zonder de onderliggende processen eerst te begrijpen.
Onze aanbeveling: eerst aligneren, optimaliseren en organiseren, dan pas digitaliseren.
Dit is een principe dat we bij digiraf in elk traject toepassen. Voordat je een tool kiest of een systeem bouwt, breng je in kaart hoe het werk vandaag verloopt. Waar zitten de knelpunten? Welke stappen zijn overbodig? Pas als je processen helder zijn, weet je welke digitale oplossing écht past.
Concreet: Start met een grondige analyse van je huidige situatie. Breng je kernprocessen in kaart, identificeer waar het schuurt en bepaal dan pas welke digitale ondersteuning nodig is. Die volgorde is cruciaal en wordt te vaak overgeslagen.
Knelpunt 2:
Gebrek aan visie op het digitale transformatieproces
Het Deloitte-rapport was helder: er ontbrak een visie op wat de digitale transformatie moest bereiken. De politie beschouwde digitalisering als het bouwen van IT-platformen, niet als een verandering die de hele organisatie en haar mensen raakt.
Onze aanbeveling: begin met een duidelijke visie op wat je wil oplossen en werk van daaruit.
Digitale transformatie begint niet bij technologie. Het begint bij de vraag: welk probleem willen we oplossen? Voor wie? En hoe ziet succes eruit? Pas als je dat helder hebt, kan je de juiste keuzes maken. Bij digiraf noemen we dat werken vanuit een toekomstperspectief: een gedeeld beeld van waar je naartoe wil, dat richting geeft aan elke beslissing.
Concreet: Stel jezelf de vraag: hoe ziet onze organisatie er over drie jaar uit als digitaal écht werkt? Wat is er dan anders voor onze medewerkers? Voor onze doelgroep? Werk van daaruit terug naar wat je vandaag moet doen.
Knelpunt 3:
Onduidelijk welke projecten prioritair zijn
Bij i-Police was het volgens Deloitte onduidelijk welke projecten voorrang moesten krijgen.
Het gevolg? Energie en middelen verspreid over te veel initiatieven tegelijk.
Vorig jaar werd geprobeerd het project op te knippen in behapbare fasen, maar ook dat bleek geen succes.
De technische schuld en vertragingen bleven zich opstapelen.
Onze aanbeveling: laat je visie bepalen wat prioriteit krijgt.
Als je weet waar je naartoe wil, wordt kiezen makkelijker. Niet alles kan tegelijk. En niet alles is even dringend. Vanuit een helder toekomstperspectief help je je organisatie om te bepalen wat éérst aandacht verdient en wat kan wachten.
Concreet: Maak een overzicht van alle lopende en gewenste digitale initiatieven. Toets ze aan je visie: welke brengen je het dichtst bij waar je wil zijn? Kies maximaal drie prioriteiten voor de komende periode.
Knelpunt 4:
Onvoldoende communicatie en betrokkenheid
Lokale politiekorpsen werden amper betrokken bij de richting van i-Police.
Er werd te weinig gecommuniceerd over de verandering. Het draagvlak ontbrak en zonder draagvlak loopt elke digitale verandering vast.
Onze aanbeveling: werk verbindend en zorg dat mensen mee zijn met de verandering.
Digitale verandering lukt als mensen zich eigenaar voelen. Dat vraagt dat je vanaf het begin luistert naar de noden van mensen, hen betrekt bij keuzes, en ruimte maakt voor hun vragen en bezorgdheden. Samen veranderen creëert draagvlak.
Concreet: Plan bij je volgende digitale project minstens drie momenten in waarop je actief input vraagt van de mensen die ermee moeten werken. Om samen te beslissen, richting te geven en bij te sturen.
Knelpunt 5:
Te veel afhankelijkheid van externe partijen
Bij i-Police lag de regie grotendeels bij het consortium rond Sopra Steria. De interne ICT-dienst kreeg kritiek op gebrek aan visie en vermogen. Nu kiest de politie voor een aanpak die meer leunt op de interne IT-diensten.
Onze aanbeveling: hou het eigenaarschap bij jouw organisatie.
Externe expertise inschakelen is prima. Maar de regie over je digitale verandering moet bij jou liggen. Jij kent je organisatie, je mensen, je doelgroep. Daarom trainen en coachen wij organisaties om onze aanpak ‘digitaal sterk werken’ zélf toe te passen. Zo maken we mensen sterker om met digitale verandering om te gaan, nu en in de toekomst.
Concreet: Wijs intern iemand aan die eindverantwoordelijk is voor jullie digitale traject. Niet de IT-leverancier, niet de consultant, maar iemand uit je eigen organisatie die de regie houdt.
Van A naar Beter
Het positieve aan dit verhaal? De erkenning dat het anders moet.
Minister Quintin spreekt nu over kleinschalige projecten die rechtstreeks inspelen op de noden op het terrein. De ANPR-camera’s werden wél succesvol aangesloten. Er komt een AI-labo.
De rode draad in wat wél werkt? Mensen staan centraal. Er wordt vertrokken vanuit concrete noden. De verandering is behapbaar.
Dat is precies waar wij voor staan. Bij digiraf kiezen we voor mensgericht digitaliseren: digitale verandering die vertrekt vanuit wat mensen nodig hebben, niet vanuit wat technologie kan. We helpen social profit organisaties om digitaal sterk te werken: met duidelijke processen, passende tools en medewerkers die mee zijn.
Die beweging maken we elke dag in de social profit sector. Met een aanpak die processen eerst in kaart brengt. Die mensen betrekt bij de verandering. Die werkt vanuit een heldere visie op waar je naartoe wil. En die zorgt dat de digitale maturiteit van je organisatie stap voor stap groeit.
We denken graag met je mee. In een vrijblijvend gesprek kijken we samen naar waar je staat en welke stappen voor jouw organisatie zinvol zijn.
